www.b-org.demon.nlfiller
Pers en Media berichten
over Scientology
Line



Het Parool

Zaterdag 3 januari 2004
Pagina 5





parool-20040103


Scientology saboteert Netwerk-uitzending

Door Sladjana Labovic en Bart Middelburg



AMSTERDAM - De Scientology Kerk Amsterdam heeft eind vorig jaar een uitzending van het actualiteitenprogramma Netwerk weten te voorkomen. Ex-directeur Caspar de Rijk, die aan het programma zou meewerken, werd zo onder druk gezet dat hij van medewerking besloot af te zien. Hij overweegt juridische stappen tegen de 'kerk'.

Netwerk vatte in november het plan op een uitzending aan Scientology te wijden, nadat in de media berichten waren verschenen over de sekte. Scientology verkeert in een diepe crisis: de gelovigen lopen bij tientallen weg (laatste stand: zeventig van de circa 150 actieve leden), binnen de sekte speelt een aantal fraudeschandalen en recent werd de directie van de Nederlandse Scientology Kerk zelfs afgezet en vervangen door buitenlandse Sea Orgs (hoge, als militairen verklede scientologen).

Netwerk-verslaggevers Frank du Mosch en Jelle Broek-Roelofs (NCRV) vonden onder anderen De Rijk bereid aan de uitzending mee te werken. De oud-directeur stapte een paar jaar geleden uit Scientology en maakt nu deel uit van een grote groep 'afvalligen' die zich opnieuw hebben georganiseerd onder de naam Ron's Org (naar Scientology-oprichter Ron Hubbard).

De Rijks ex-vrouw en twee dochters zitten nog wel bij Scientology: zijn dochters volgen 'opleidingen' bij Sea Org in Kopenhagen, zijn ex vervult een hoge functie binnen het gevreesde Office of Special Affairs (de inlichtingendienst van de sekte) en is afwisselend in Kopenhagen en DŘsseldorf gestationeerd. Zijn dochters heeft hij al jaren niet meer gezien.

Volgens De Rijk kreeg Scientology in de loop van november in de gaten dat Netwerk aandacht aan de problemen van de sekte wilde besteden en dat hij zijn medewerking zou verlenen. Hij werd daarop benaderd door zijn ex-vrouw. "Er werd mij gesuggereerd dat als ik mij uit de publiciteit zou terugtrekken, ik mijn dochters eindelijk weer eens mocht zien. Nog voor de kerst."

De Rijk liet Netwerk weten dat hij helaas moest afhaken. "Ik heb toen bewust even voor mijn privÚ-belangen gekozen." De Netwerk-verslaggevers waren daar, hoewel begripvol, laaiend over: "Na alle tijd en moeite die we hebben ge´nvesteerd, zitten we nu met lege handen," lieten zij weten. Cameraploegen werden afbesteld en het item geschrapt, aangezien De Rijk een onmisbare bron was.

Tot een ontmoeting tussen De Rijk en zijn dochters is het echter nooit gekomen. "Achteraf bezien hebben ze me gewoon een tijdje aan het lijntje gehouden. Ze hebben gedacht: we houden hem een maandje zoet en daarna zal die De Rijk zich wel rustig houden."

Inmiddels staat voor hem wel vast dat er een spelletje is gespeeld. Nadat duidelijk was geworden dat hij een ontmoeting met zijn dochters wel kon vergeten, kreeg hij namelijk ook nog eens een 'SP-declare' aan zijn broek: een soort vonnis dat uit de pas lopende scientologen tot Suppressive Person bestempelt. Het is andere scientologen ten strengste verboden contact met hen te onderhouden - familie of niet.

"Maar ik laat dit niet over me heen gaan," aldus De Rijk. "Ik heb natuurlijk niet het geld om, zoals Scientology, jaren durende juridische procedures te voeren, maar ik overweeg wel stappen. Ik wil weten of dit zomaar kan, helemaal tegen de achtergrond van wat Scientology zelf altijd beweert, namelijk dat ze vˇˇr vrijheid en tegen discriminatie zijn. Dit bewijst ook weer dat Scientology geen enkel respect heeft voor familieverhoudingen."

Netwerk-verslaggever Frank du Mosch bevestigt de gang van zaken. "Klopt. Wij waren al heel ver met Caspar. Vlak voor de opnamen, belde hij op dat er plotseling allerlei 'openingen' waren. Ik heb tegen hem gezegd: volgens mij word je bedonderd waar je bij staat. Ze hebben blijkbaar bij enkele mensen een gevoelige snaar weten te raken. Bij Caspar waren dat z'n dochters, bij anderen toezeggingen dat ze eindelijk het geld terug konden krijgen dat zij in Scientology hebben gestopt."

Bij Scientology is het gebruik media-uitingen waar mogelijk te manipuleren. Zo legt de sekte de makers van tv-programma's contracten voor als zij iemand willen interviewen. Daarin wordt vastgelegd dat Scientology niet alleen 'recht op inzage in de eindversie' krijgt, maar ook het recht 'beledigende uitlatingen' te corrigeren. Als een 'derde partij' in de uitzending commentaar levert, heeft Scientology volgens die contracten het recht als laatste te reageren. Citaat uit zo'n contract: 'Deze reactie zal onderdeel zijn van de uitzending en zal worden uitgezonden nadat de derde partij in de uitzending zijn/haar commentaar heeft gegeven. Deze reactie zal minstens evenveel zendtijd krijgen als de hoeveelheid zendtijd die de derde partij heeft gekregen voor zijn standpunt.' Op niet naleven van het contract staat een 'schadevergoeding' van (in guldens) een ton.

Netwerk is overigens niet van zins het op te geven. Nu duidelijk is welk spel er is gespeeld en nu De Rijk tot SP is uitgeroepen, gaat de actualiteitenrubriek proberen alsnog een reportage over de teloorgang van Scientology in Nederland te maken. Caspar de Rijk is inmiddels doelwit geworden van een ouderwetse smeercampagne volgens de beruchte Fair Game Law van Scientology. "Ik zou geld van mensen gestolen hebben, er zou aangifte tegen me zijn gedaan, ik zou... et cetera. Dat wordt allemaal ge´nspireerd door het Office of Special Affairs en de theorie is simpel: als er sprake is van een groep afvalligen, dan moet je die stuk voor stuk zwart maken."

Julia Rijnvis, woordvoerder en secretaris van Scientology in Nederland, wil geen commentaar geven op de zaak. "Behalve dan dit: jullie moeten eens gaan bekijken hoe Caspar de Rijk het afgelopen jaar - wat zeg ik: de afgelopen vijf jaar - met zijn familie is om-gegaan. Daar wil ik het graag bij laten."




Line

Terug
Start-page

Email
020-6681789