www.b-org.demon.nlfiller
Pers en Media berichten
over Scientology
Line



Het Parool

Woensdag 12 november 2003
Pagina 1 en 5





parool-20031112-1
Donatie 'kerk' is niet af te trekken

Door Sladjana Labovic en Bart Middelburg


AMSTERDAM - De Scientology Kerk Amsterdam kan niet worden aangemerkt als een 'het algemeen nut beogende instelling' zoals bedoeld in de Wet op de inkomstenbelasting, alleen maar omdat de 'kerk' zelf beweert zo'n instelling te zijn. Betalingen aan de sekte - in de vorm van cursusgelden of donaties - hoeven door de belastingdienst derhalve niet te worden geaccepteerd als aftrekposten, dit te meer daar Scientology 'min of meer commerciŽle tarieven' hanteert.

Deze uitspraak, van de Hoge Raad, is een zware klap voor de sekte. PotentiŽle gelovigen en ook volleerde scientologen zullen zich voortaan wel twee keer bedenken voor zij tienduizenden euro's neertellen voor cursussen van Scientology.
    De Hoge Raad vernietigde vorige week een arrest van de belastingkamer van het Amsterdamse gerechtshof van januari vorig jaar. Het arrest gaat over de aangifte inkomstenbelasting over 1998 die een scientoloog een paar jaar geleden heeft gedaan. Hij voerde in zijn aangifte een aantal kleinere donaties aan Scientology (in totaal ruim tweeduizend gulden) op als aftrekposten.

De inspectie van de belastingdienst in Amsterdam, afdeling Ondernemingen, weigerde de giften echter als aftrekposten te accepteren, nadat de fiscus onderzoek had verricht naar 'de feitelijke werkzaamheden van de Scientology Kerk'. Artikel 47 van de Wet op de inkomstenbelasting bepaalt dat giften aan onder meer 'kerkelijke' dan wel 'het algemeen nut beogende instellingen' aftrekbaar zijn. Of Scientology nu als 'kerk' mag worden bestempeld is een tweede, maar een algemeen nuttige instelling is het zeker niet - eerder een reguliere commerciŽle instelling.

Alleen al de hoogte van de cursusgelden wijst op een commercieel oogmerk, schreef de belastingdienst aan de leiding van Scientology: 'De prijzen variŽren van 125 gulden voor een cursus voor beginners om vervolgens via bedragen van 6500 gulden voor meer gevorderden op te lopen tot 9800 gulden voor de cursussen voor zeer gevorderde cursisten. Ook de manier waarop Scientology cursisten werft, kan als commercieel worden bestempeld.'

Fiscaal van belang, aldus de brief van de inspectie aan Scientology, was echter vooral dat 'opzet en inhoud' van de cursussen vooral gericht zijn op het wegnemen van 'persoonlijkheidsstoornissen', en daarmee op het 'individu' en op 'persoonlijke belangen'. 'Uit het feitenonderzoek volgt derhalve dat Scientology een instelling is die niet het algemeen belang, maar het particulier belang dient. De aftrekpost van ruim tweeduizend gulden werd afgewezen.

De betreffende scientoloog ging, gesteund door Scientology, in beroep bij de belastingkamer van het Amsterdamse hof. Ze voerden onder meer aan dat de sekte wel degelijk het algemeen nut dient, al was het maar omdat Scientology alleen al in Nederland 'negenduizend parochianen' zou hebben. Volgens recentelijk uitgetreden scientologen telde de 'kerk' tot voor kort overigens maar zo'n 150 actieve leden.

Daarnaast bestreed Scientology een commerciŽle instelling te zijn onder verwijzing naar de jaarcijfers: weliswaar had de 'kerk' over 1993 1,8 miljoen gulden aan inkomsten, maar het de voorgaande jaren 'geaccumuleerde verlies' beliep in 1993 maarliefst 3,9 miljoen, en die cijfers waren er sindsdien niet beter op geworden. Of die verliezen door de rijkere afdelingen in de VS en in Denemarken voor hun rekening worden genomen, bleek niet uit de procedure.

De belastingkamer oordeelde uiteindelijk, op 11 januari vorig jaar, dat 'in beginsel mag worden aangenomen' dat de 'werkzaamheden' van Scientology 'voor ten minste vijftig procent het algemene belang dienen', en dat de sekte derhalve dient te worden aangemerkt als een 'het algemeen nut beogende instelling' volgens de wet. ''De omstandigheid dat Scientology kennelijk actief nieuwe parochianen/leden werft en min of meer commerciŽle cursustarieven hanteert, leidt in deze niet tot een ander oordeel.''

Het hof overwoog daarbij ook dat de bewijslast in het geschil bij de inspectie berust: het is niet zo dat Scientology moet bewijzen 'voor ten minste vijftig procent het algemene belang te dienen', aldus het hof, de inspectie moet bewijzen dat dat niet zo is.

De Hoge Raad veegt dat arrest nu van tafel. Het hof mocht wel oordelen dat Scientology mogelijk 'een kerkelijke of levensbeschouwelijke instelling' is, aldus de raad, maar het mocht daaraan 'niet de gevolgtrekking verbinden dat mag worden aangenomen dat de werkzaamheden van Scientiology voor ten minste vijftig procent het algemeen belang dienen'. Bovendien, oordeelt de raad, rust de bewijslast in deze niet op de inspectie, maar op Scientology: de 'kerk' moet maar bewijzen dat zij in overwegende mate het algemeen belang dient.

De raad is daarnaast van mening dat het hof de argumenten van de belastingdienst, die bij onderzoek had vastgesteld dat de sekte vooral draait op peperdure cursussen en andere commerciŽle activiteiten, 'onvoldoende gemotiveerd heeft verworpen'.


parool-20031112-2



Ten slotte verwijst de Hoge Raad de zaak voor verdere behandeling door naar het gerechtshof in Den Haag. De betrokken scientoloog en de Scientology Kerk krijgen nu vier weken de tijd om bij het hof Den Haag te bewijzen dat de sekte wel degelijk het algemeen belang dient. Gezien de reputatie van de 'kerk' op dit gebied, zal dit zonder twijfel leiden tot een karrenvracht aan beŽdigde, notariŽle en andersoortige officiŽle verklaringen van scientologen, waaruit moet blijken dat het Scientology allerminst om geld is te doen, maar uitsluitend om het welzijn van de mensheid. Vervolgens mag de fiscus weer op dat nieuwe materiaal reageren.

Het is overigens niet de eerste keer dat een rechtscollege giften aan Scientology afwijst als aftrekpost. Midden jaren tachtig stapte een scientoloog naar de belastingkamer van het hof in Den Haag (dat nu dus een soortgelijke zaak krijgt voorgelegd), nadat de inspectie een aftrekpost van 15.000 gulden had geweigerd; de man had dat uitgegeven aan cursussen bij Scientology. De sekte beweerde destijds ook al een 'het algemeen nut beogende instelling' te zijn. Het hof oordeelde toen dat Scientology niet voldeed aan het beeld van die 'omschrijving', maar dat 'integendeel uit het verklaarde en overgelegde blijkt dat de voornaamste werkzaamheden van Scientology bestaan in het tegen betaling of andersoortige prestaties aanbieden van cursussen'. De gift werd derhalve niet als aftrekpost geaccepteerd.

Scientology Nederland verkeert momenteel op tal van fronten in de problemen. Van de naar schatting 150 actieve leden van de sekte, gevestigd aan de Amsterdamse Nieuwezijds Voorburgwal, hebben de afgelopen maanden zo'n zestig gelovigen de 'kerk' definitief de rug toegekeerd. Ze vinden de sekte veel te streng en veel te duur.


© Het Parool, 12-11-2003
Tekst overgenomen met toe- en instemming van Het Parool)


Line

Terug
Start-page

Email
020-6681789