www.b-org.demon.nl Filler
Kennismaking met Scientology

Line

Artikel overgenomen met toestemming van de auteur.
Origineel webadres: www.nieuwforum.com

Augustus 2001

Hoe kom je op het idee om je neus in Scientology te steken? In mijn geval was dat erg eenvoudig. In 1998 was er nogal wat publiciteit rondom een rechtszaak tussen Scientology en (onder andere) Karin Spaink, een bekende Amsterdamse publiciste. Ook zonder die publiciteit was ik niet onbekend met het bestaan van Scientology. Ik had ooit eens een boek over sekten gelezen en los daarvan geldt Scientology in Nederland als praktisch synoniem met het begrip 'sekte'. Omdat ik er wel eens het fijne van wilde weten, besloot ik om op onderzoek uit te gaan.

Het toeval wilde dat nog niet zo lang daarvoor er in mijn brievenbus een folder over een boek van Scientology had gevonden. Per post bestelde ik het boek bij de sekte. Via het boek kwam ik aan een persoonlijkheidstest (de 'Oxford Capacity Test') die Scientology gratis aanbiedt aan belangstellenden. Niet lang nadat ik de test had gemaakt en naar Scientology had verstuurd, kreeg ik een uitnodiging van de Amsterdamse vestiging van Scientology om de uitslag te komen bespreken.

Sinds mijn kennismaking met Scientology is de sekte verhuisd. Waren ze eerst gevestigd aan de Nieuwezijds Voorburgwal 271, tegenwoordig zit de sekte op nummer 116. Het hierna volgende verslag van mijn bezoeken aan Scientology speelt zich nog af in het oude pand.



Op de Nieuwezijds Voorburgwal is het even zoeken naar het juiste adres. Het pand ligt in een bocht en valt niet echt op. De entree maakt van buitenaf gezien geen indruk. De deur die erin zit zou ik bij mij thuis hooguit goed genoeg vinden voor een fietsenhok, en zeker niet geschikt achten voor de ingang van de Nederlandse vestiging van een internationale organisatie. Niet alleen de ingang, maar ook de binnenkant van het pand - dat trouwens eigendom is van J. de Slegte Vastgoed Exploitatie B.V. - ziet er pover uit. Beneden is een balie die altijd is bemand door een sektelid. Als je de wenteltrap opgaat kom je op de overloop van de eerste etage. Vandaar uit kun je nog enkele verdiepingen hoger. Op de eerste etage loop je een gang in naar achteren. Aan de linkerhand bevindt zich een ruimte die 'chapel' heet. In die ruimte staan een tafel, twee stoelen, een kast en aan de muur hangt een Scientologykruis. Klik hier om te weten hoe het kruis eruit ziet.
Verder is de ruimte praktisch leeg. Loop je de 'chapel' voorbij, dan kom je in een ruimte waarin langs de wanden boeken, video's en ander materiaal van de sekte zijn uitgestald. Aan het eind van de ruimte staan twee tafels, waaraan je plaatsneemt voor de bespreking van de uitslag van de persoonlijkheidstest.

Bij mijn eerste bezoek aan Scientology in Amsterdam - in het voorjaar van 1998 - werd ik opgevangen door Liesbeth Kos, een zeker niet onaantrekkelijke, lange blondine die naar eigen zeggen nog niet zo lang werkte op de 'org', zoals leden van Scientology een vestiging van Scientology noemen. Daarvoor had ze een baan als juriste gehad die ze enkele maanden geleden had opgezegd. Haar werkweek op de 'org' bleek zes dagen te tellen en liep van 's-ochtends vroeg tot 's-avonds laat. Dan zul je ook wel goed betaald krijgen, veronderstelde ik, met zulke werkweken. "Nee hoor,' zei Liesbeth, "je krijgt maar heel weinig betaald." Merkwaardig vond ik dat, wie geeft er nu een baan als juriste op voor een zesdaagse werkweek voor zo weinig geld? Er moest toch wel iets speciaals zijn met Scientology dat er zo'n aantrekkingskracht vanuit ging. Voordat ik de zaak verder uit kon diepen, werd het gesprek overgenomen door een duidelijk meer ervaren collega, die zich voorstelde als Ruth Abrahams. Zij besprak met mij de uitkomst van de persoonlijkheidstest die ik had ingestuurd naar de 'org'. Uit de analyse van de test kwam naar voren dat het weliswaar niet hopeloos met mij was gesteld, maar dat ik groot gevaar liep in de problemen te komen als ik niet aan bepaalde dingen ging werken.

Deze uitslag van de test is niet ongewoon, zie daarvoor http://www.b-org.demon.nl/scn/nl/tech/persoonlijkheidstest.html.

Ruth Abrahams bood me 12,5 uur auditing aan voor het bedrag van f 400,-. Dat leek me een redelijke prijs om eens kennis te maken met het gedachtegoed van Scientology en ik zei dus ja. We maakten afspraken voor een vijftal sessies terwijl ik ondertussen een eenmalige bankmachtiging invulde.

Aan de wand zag ik een grote posters hangen met de tekst: 'Gevraagd: medewerkers. Geboden: bescheiden beloning, geweldige perspectieven.' (of iets in die trant).



Een week later vervoegde ik mij op de eerste etage van de 'org', in afwachting van mijn eerste auditingsessie. Mijn auditor stelde zich voor als Willem Teunisse. Terwijl hij mij de 'chapel' binnenleidde vertelde Willem mij dat hij werkte als buurtconciërge en in zijn vrije tijd op de 'org' studeerde om scientoloog te worden. Hij behoorde dus niet tot de 'staff' van de 'org' (dat zijn de medewerkers die vast werken op de 'org'), maar was daarentegen een 'field staff member'. Voor het doen van mijn auditing kreeg hij geen cent betaald, zo vertelde Willem verder, het was een onderdeel van zijn opleiding tot scientoloog.

De auditing begint als volgt: ik neem plaats op een stoel aan een tafel. Aan de andere kant van de tafel, recht tegenover me, zit steeds de auditor. De auditor vraagt me om mijn ogen te sluiten en leest vervolgens een tekst op die als instructie dient voor de auditing.

De auditor vraagt je vervolgens om terug te gaan naar je vroegste jeugd - zo ver terug als je herinnering teruggaat - en je belevenissen voor de geest te halen die je onprettig vond. De techniek van het auditeren bestaat eruit dat je gevraagd wordt om de gebeurtenis steeds opnieuw te doorlopen, en hardop te beschrijven, net zo vaak totdat de herinnering haar pijnlijkheid heeft verloren. De theorie achter auditing houdt in dat de herinneringen net zo vaak opnieuw doorlopen - en emotioneel herbeleefd - moeten worden totdat ze hun energetische lading hebben verloren en daardoor voorgoed onschadelijk zijn.

Ondertussen zit de auditor tegenover je en maakt ijverig aantekeningen op een vel papier.

Tijdens de volgende sessies informeerde mijn auditor regelmatig of ik met anderen sprak over mijn bezoek aan Scientology. 'Zijn er misschien mensen in je omgeving die negatief staan tegenover Scientology?' luidde zo'n vraag bijvoorbeeld. Ik gaf steeds aan dat ik geen negatieve reacties had uit mijn omgeving. In werkelijkheid waren die er wel. Mensen die ik vertelde over mijn contacten met Scientology reageerden met een mengeling van verbazing en afkeuring. Een enkeling had een goede vriend zien 'verdwijnen' in Scientology en waarschuwde mij nadrukkelijk voor Scientology.

Toen ik tijdens een van de sessie beschreef hoe ik eens een ontzettende ruzie had gehad met een persoon die me na stond, instrueerde Willem me dat dit volgens de theorie van L. Ron Hubbard betekende dat ik die persoon ooit iets aangedaan moest hebben. Kon ik misschien nagaan of er ooit iets tussen mij en die persoon was voorgevallen dat daaraan voldeed? Ik wist het echt niet, moest ik bekennen.



Willem maakte mij tijdens de sessies duidelijk dat als ik interesse had in Scientology er allerlei mogelijkheden waren. Ze hadden bijvoorbeeld heel goede communicatiecursussen. Die waren natuurlijk wel wat duurder dan de auditing die ik nu onderging, maar daar kreeg je dan ook wat voor.

Ik moet bekennen dat ik mij na het einde van alle vijf sessies erg goed voelde. Maar dat is eigenlijk ook wel logisch, als je twaalf en een half uur lang met jouw persoonlijke besognes en gedachten in het centrum van de belangstelling hebt gestaan. In kringen van arbeidsorganisatiepsychologen staat dit fenomeen bekend als het 'Hawthorne-effect': geef mensen nadrukkelijk aandacht en ze 'doen' het opeens veel beter.

Bij elk bezoek aan de 'org' werd ik overgoten met positieve aandacht door de auditor en de andere scientologen. Bij een van de vervolgsessies was ik vijf à tien minuten voor de afgesproken tijd aanwezig op de 'org', Willem Teunisse was er nog niet. Ik ging zitten in een zitje dat in de hoek stond van de ruimte op de eerste etage waar ik ook de eerste keer was ontvangen. Om de tijd te doden las ik wat in het boek Dianetics van L. Ron Hubbard dat ik de vorige keer had gekocht op de 'org'. Willem Teunisse komt binnen, begroet me vriendelijk en complimenteert me met het feit dat ik zo voorbeeldig op tijd ben. Daaraan kon hij nog een voorbeeld nemen, zo liet hij weten. Toen Willem zag dat ik achterin het boek aan het lezen was complimenteerde hij me opnieuw: het verbaasde hem niet dat ik het boek al bijna uit had, hij had ook niet anders verwacht van iemand met mijn capaciteiten. In werkelijkheid zat ik net even in de 'verklarende woordenlijst' achterin te kijken. Ik kan wel snel lezen, maar zo snel als Willem Teunisse suggereerde nou ook weer niet.



Willem vertelde me dat L. Ron Hubbard - hij duidde hem tijdens een van de sessies aan als 'Ome Ron' - een atoomgeleerde was geweest. De werkelijkheid is overigens dat Hubbard nooit een universitaire opleiding heeft genoten en hij kan dus ook nooit een atoomgeleerde zijn geweest. 'Hubbard-de-atoomwetenschapper' is slechts een van de vele mythes die de sekte over haar oprichter verspreidt.

Na afloop van de vijfde sessie auditing, kreeg ik weer een gesprek met Ruth Abrahams. Zij probeerde mij over te halen om nog meer cursussen binnen de 'org' te doen. Ik liet haar echter weten dat ik het voorlopige welletjes vond, en eerst eens af wilde wachten wat de resultaten van de auditing op wat langere termijn zouden zijn. Zoals ik hiervoor al zei, voel je je na afloop van vijf sessies auditing geweldig, maar ik vroeg me af of het ook zou beklijven. Bovendien lag er werk op me te wachten, zo vertelde ik Ruth Abrahams. Elke sessie kostte me twee en een half uur en nog eens twee keer de reistijd van Eindhoven naar Amsterdam, bijna driekwart van een dag dus. Ruth Abrahams bleef aandringen. Was het niet veel belangrijker dat ik eerst werkte aan mijn toekomst? Zonder een toekomst zou het werk ook niet in orde komen, toch? Ik hield echter voet bij stuk en nam - voorlopig voor de laatste keer - afscheid van haar.

Voor meer informatie over hoe auditing in zijn werk gaat, zie http://www.b-org.demon.nl/scn/nl/tech/sessie-start.html.

De auditing die ik voor f 400 kreeg betrof overigens Dianetics auditing (zonder de E-meter dus) en niet de - veel duurdere - Scientology auditing.

Inmiddels had ik een gratis proeflidmaatschap van zes maanden genomen bij de International Association of Scientologists (IAS). Dat gaf namelijk recht op korting bij de aanschaf van boeken op de 'org'. Scientology beschikte daardoor over mijn adresgegevens en bijna wekelijks ontving ik nu post van de sekte. Kaarten en folders in meerkleurendruk, of gewoon drukwerk in een envelop. Menige drukker zou Scientology best als klant willen hebben, volgens mij. Het voordeel was dat ik op de hoogte was van alle promotionele activiteiten van de 'org'. En als ik de post over het hoofd zag was er wel een 'staff member' (Jan Joost Roos bijvoorbeeld) die zo attent was om me op te bellen met een aansporing om toch vooral aanwezig te zijn bij een of ander 'event' op de 'org'. Omdat ik andere bezigheden had hield ik de boot steeds af, maar stuurde ondertussen wel een mailtje over het 'event' in kwestie naar Karin Spaink, zodat de critici ook op de hoogte waren.



De OT Tour
[OT='Opererende Thetaan', het hoogste niveau binnen Scientology]

Bijna een jaar later, in augustus 1999, kreeg ik een uitnodiging voor de 'Flag OT Power Tour' en besloot er deze keer wel op in te gaan.

Toen ik bij het Mercure hotel in Amsterdam arriveerde stonden er een aantal scientologen bij de deur te posten, kennelijk gealarmeerd door de postings met aankondigingen van demonstraties door critici in een van nieuwsgroepen over scientology.

Binnen was het erg druk, maar ik had de indruk dat er meer scientologen waren dan belangstellenden. Voortdurend werd ik aangesproken door scientologen, de een na de ander. Ik kon me niet aan de indruk onttrekken dat er bonussen te verdienen waren voor de 'staff' door het binnenhalen van nieuwe leden voor de sekte. Ook Liesbeth Kos en Ruth Abrahams waren er die avond, en Liesbeth probeerde het meteen met een frontale aanval: "Wanneer kom je eindelijk deze kant uit, Paul?"

Nadat we een formulier met onze gegevens hadden ingevuld gingen we een van de zaaltjes binnen. Aan de deur werden de ingevulde formulieren ingenomen door een sektelid. Op de stoelen lagen strooibiljetten met informatie over de OT Toer en een envelop bedoeld voor donaties aan Scientology. Voor wie geen cash bij zich had, was er een formulier dat je in kon vullen om met een creditcard te betalen. Ik besloot niet te betalen, per slot van rekening was in de uitnodiging niet gesproken over geld.

De avond werd geopend met een praatje van een scientoloog uit de VS met op zijn gezicht zo'n typisch Amerikaanse, plastic glimlach. Zijn verhaal was doorspekt met oubollige grappen over cultuurverschillen binnen Europa. Het verhaal duurde te lang en was dus vervelend. Aan de Scientology-leden was dat overigens niet te merken, Regelmatig barstten zij uit in enthousiast gejuich en gefluit. Naast mij zat een vrouw van middelbare leeftijd, die zich aan me voorstelde als Mies Rouweler. Zij was, net als haar man, lid van de sekte. Ze vertelde me dat haar dochter in Saint Hill, Engeland bij Scientology zit (Saint Hill is de belangrijkste vestiging van de sekte in Engeland).

Na het inleidende praatje van de Amerikaan kwam een Nederlandse scientologe van het eerste uur aan het woord. Zij zat bij FLAG, een Amerikaanse Scientology-tak die de OT Tour organiseerde, en had nog met L. Ron Hubbard zelf gewerkt. Zij werd bejegend als een bijzonder iemand, en in zekere zin ben je ook wel bijzonder als je het meer dan twintig jaar uithoudt binnen een club als Scientology.

In de pauze ontmoette ik op de gang Barbara Jonckheer, een al wat oudere dame, die ik tijdens de bezoeken aan de 'org' ook al eens gezien had. Zij vertelde mij dat ze 'bi-patron' was binnen Scientology. 'Patron' word je bij Scientology als je minstens $ 40.000 hebt betaald aan de sekte. Zij was dus - naar eigen zeggen - goed (geweest) voor $ 80.000. Op mijn vraag wat dat nu oplevert binnen Scientology, zo'n 'bi-patronship', was de reactie: "Ach, het stelt niet zoveel voor, je mag op de eerste rij zitten" (of iets in die trant - PV)", meer niet." Het is natuurlijk maar net wat je voor zo'n (schijn)status over hebt, lijkt me!

Na de pauze werd er een video vertoond over FLAG, een Scientology-vestiging in de VS die voor sekteleden zo'n beetje als het mekka van hun cult fungeert. De video was al net zo langdradig als het verhaal van de Amerikaan eerder op de avond. Een typisch Amerikaans reclameproduct, voor de helft bestaande uit een aaneenschakeling van testimonials in de stijl van de 'What's in store' reclames die je 's-nachts op de commerciële zenders kunt zien. (U kent Mike toch zeker ook?) Aan het eind was ik blij dat ik weg kon, ik had het echt wel gehad. Onderweg naar huis maakte ik notities van mijn indrukken van de avond.

Voor nog een voorbeeld van de funktie die de 'events ' voor de sekte hebben, zie http://www.b-org.demon.nl/scn/nl/ex-leden/event-regging.html.



Conclusie

Wat je opvalt bij een bezoek aan Scientology is dat het vooral jonge, vaak hoog opgeleide mensen zijn die je er tegenkomt. Bouwvakkers heb ik er niet ontmoet en de buurtconciërge die mijn auditing deed, was juist geen 'staff' op de 'org' en wilde dat - ondanks aandringen van stafleden - ook niet worden.

Richt Scientology zich speciaal op jonge, goed opgeleide mensen of zijn intelligente mensen eerder slachtoffer van een sekte? Misschien dat laatste, omdat intelligente mensen veel beter abstract kunnen denken en redeneren en dat moet je kunnen om te geloven in de theorieën van L. Ron Hubbard. Wie meer zintuiglijk dan cognitief is ingesteld laat zich wellicht minder snel vangen door theorieën die voor-het-nu afzien eisen en geweldige perspectieven in de toekomst beloven, of zal er minder lang in geloven. Bij kinderen schijnt het geloof in Sinterklaas ook langer stand te houden bij intelligente kinderen dan bij de minder intelligente kinderen. Het vermogen tot abstract redeneren onderscheid zich immers niet wezenlijk van het vermogen om jezelf een rad voor ogen te draaien. Een andere verklaring is dat Scientology zich met name richt op goed opgeleide jongeren, omdat die nu eenmaal over meer geld beschikken dan hun leeftijdgenoten die na de mavo zijn gaan werken. Of komt het doordat intelligente, hoogopgeleide mensen voor de sekte juist aantrekkelijk zijn vanwege de schijn van wetenschappelijkheid die Scientology zo graag wekt?

Een andere conclusie die ik getrokken heb uit mijn Scientology-verkenning is dat je sterk in je schoenen moet staan om Scientology van binnenuit te onderzoeken. Het risico dat je op een bepaald moment niet meer terug kunt is duidelijk aanwezig. Het systeem van auditing leidt er immers toe dat je steeds meer informatie over je persoonlijke leven prijsgeeft tegenover een ijverig aantekeningen makende auditor. Het risico bestaat dat je informatie prijsgeeft die je maatschappelijk kwetsbaar maakt.

Voor een voorbeeld van het soort informatie dat Scientology tijdens autiding verzameld, zie http://www.b-org.demon.nl/scn/nl/tech/assessmentblad-nl.html.

Voor meer informatie over het thema Scientology en persoonlijke levenssfeer, zie http://www.b-org.demon.nl/scn/nl/privacy/index.html.

Bovendien is op het internet genoeg informatie beschikbaar van ex-leden van de sekte (en anderen) om je een objectief beeld te kunnen vormen van het leven binnen Scientology.

Meer informatie over wat het leven van een lid van Scientology zoal inhoudt, zie http://www.b-org.demon.nl/scn/nl/index.html.

Ook een goede start is de site van de Amsterdamse publiciste Karin Spaink, weliswaar geen ex-sektelid, maar wel Scientology-deskundige (tegen wil en dank), zie http://www.xs4all.nl/~kspaink/.


Eindhoven, 15/08/2001 / © P.H.F.G. Verhaegh


Line

Terug
Start-page

Email: hier .